Sociaal domein 2016: De Uitdaging
Help elkaar en deel ...Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someonePrint this page

 

Sociaal domein 2016: De Uitdaging

Juliette-Veldt

"Gemeenten staan voor een zo mogelijk nóg grotere uitdaging: de transformatie."

18 november 2015 | Juliette Veldt | Publicatie: Inkoopvandaag.nl

Gemeenten werden op 1 januari 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk & inkomen en zorg aan langdurig zieken & ouderen. Drie transities in één klap, en dat met een beduidend lager budget dan het Rijk er voorheen voor had. En dus stonden aan de vooravond van die mega-operatie de sceptici zich eensgezind te verkneukelen...
Op 5 november 2015 organiseerde Binnenlands Bestuur in samenwerking met Universiteit Twente en Movisie het congres 'Sociaal domein 2016: De Uitdaging'. Samen met een keur aan deskundigen maakten we de balans op, inclusief knelpunten, mooie voorbeelden en de uitdagingen voor 2016.

Inkoop van jeugdzorg

In het nieuwe jeugdstelsel gaan zaken goed, maar er zijn ook zorgen. De jeugdhulp staat en er is continuïteit. Daarnaast is er veel commitment in het transformatie landschap. Toch zijn er zorgen over de kwaliteit van het wijkteam, is er onvoldoende visie op kwaliteitssturing en is er een enorme druk van bezuinigingen. Vrijwel alle gemeenten hebben de jeugdhulp voor 2015 ingekocht op basis van bestaand aanbod. Ook hebben ze de ondersteuning die valt onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de jeugdhulp die valt onder de Jeugdwet gescheiden ingekocht. Omdat gemeenten de continuïteit van de zorg moesten garanderen, hebben ze weinig aandacht besteed aan vernieuwing van de hulp. Ook tijdsdruk, kennisachterstand en verplichtingen voortkomend uit afspraken tussen het Rijk, gemeenten en brancheorganisaties hebben vernieuwing in de weg gestaan.

Ruim driekwart van de gemeenten kozen voor een besloten inkoopvorm t.b.v voormalig provinciaal gefinancierde jeugdhulp. Dit betekent dat ze zelf bepaalden met welke aanbieders ze een contract afsloten, wat in de praktijk veelal bestaande in plaats van nieuwe aanbieders waren. Ook is driekwart van de jeugdhulp ingekocht volgens een ‘partnermodel’, waarbij gemeenten met een beperkt aantal aanbieders afspraken maken over prijs, kwaliteit en inhoudelijke vernieuwing. Dit model staat tegenover het ‘concurrentiemodel’ waarbij gemeenten afspraken maken met alle aanbieders die aan vooraf vastgestelde minimale eisen voldoen.

Innovatie

Innovatie in de dienstverlening door leveranciers kan worden gestimuleerd door de gemeente als opdrachtgever. Daarvoor kunnen gemeenten nieuwe inkoop methoden hanteren met afspraken die de markt stimuleren tot innovatie. Bijna alle gemeenten zeggen innovatief bezig te zijn, maar de mate waarin dit echt gebeurt loopt nogal uiteen. Gemeenten onderkennen de noodzaak van innovatie, maar die komt, zo blijkt, minder goed tot stand in de grote samenwerkingsverbanden.

Risicoverevening

Regionale risicoverevening is de manier waarop gemeenten in een regio gezamenlijk de lokale kosten opvangen. Gemeenten kunnen hierbij kiezen voor een aantal basisvarianten: het profijtbeginsel, het solidariteitsprincipe of een tussenvorm. Ieder model van risicoverevening kent voor- en nadelen. Er is geen absoluut optimum voor iedereen. Het is van belang dat gemeenten weten waarop ze kunnen differentiëren in hun keuzes, op tijd het gesprek daarover met elkaar aangaan en hun keuzes koppelen aan de uitgangspunten die ze hebben ten aanzien van risico’s en regionale samenwerking. Samenwerking is een grote opgave voor gemeenten in het sociaal domein. Men moet nieuwe taken uitvoeren met minder geld. Op inhoudelijk, organisatorisch en financieel gebied levert dit risico’s op. De risico’s zijn het grootste in de jeugdzorg.

Kortom: nu de transitie achter de rug is, staan de gemeenten voor een zo mogelijk nóg grotere uitdaging: de transformatie. Want hoewel veel gemeenten ervoor kiezen om de reeds afgesloten contracten nogmaals met een jaar te verlengen, wordt het nu ook tijd om na te denken over een structurele, integrale aanpak, waarbij open communicatie en resultaatgerichtheid van groot belang zijn. Uiteindelijk gaat het erom wat je met elkaar realiseert en voor wie je het realiseert: de burgers.

Help elkaar en deel ...Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someonePrint this page