Wat voor inkoper bent u?
Help elkaar en deel ...Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someonePrint this page

Wat voor inkoper bent u?

Inge Norbruis - Managing Consultant Emeritor"Hoe je inkoopt wordt gevormd door de praktijk en door wie je bent."

1 september 2015 | Inge Norbruis | Publicatie: InkopersCafé

Hoewel een goede opleiding van groot belang is, leer je écht inkopen pas in de praktijk. Hoe je inkoopt, wordt gevormd door die praktijk, en door wie je bent. Logisch dus dat er vele soorten inkopers zijn. Toch ga ik hier uit van twee soorten inkopers: de inkoper van het proces, en de inkoper van de inhoud. Deze twee typen kom je zowel in de private als in de publieke sector tegen. De inkoper van het proces varieert van de lastige inkoper - die altijd vertragend werkt - tot de inkoper die zijn zaakjes goed op orde heeft en dingen goed regelt. In de publieke sector komt daar nog de dimensie van het aanbesteden bij: de lastige procesinkoper focust zich op ‘dit kan niet vanwege de regelgeving’, terwijl de procesinkoper die zijn zaakjes goed op orde heeft zich focust op ‘ik ga kijken hoe dit kan binnen de regelgeving’.

De inkoper van de inhoud zorgt ook voor een goed proces, maar ziet dat meer als een vanzelfsprekendheid. Deze inkoper dringt daarnaast samen met de interne opdrachtgever door tot de behoefte: wat heeft de organisatie werkelijk nodig? Vaak ligt deze echte behoefte een aantal lagen dieper dan de vraag waarmee de interne opdrachtgever in eerste instantie bij de inkoper komt. Die vraag is namelijk vaak al oplossingsgericht, of gebaseerd op één of enkele oplossingen in de markt. De inkoper van de inhoud heeft een goed beeld van de totale leveranciersmarkt, de beschikbare oplossingen en het onderscheidend vermogen van leveranciers ten opzichte van elkaar. De inkoper van de inhoud ziet de eigen behoefte in dit perspectief, en kan daarom samen met de interne opdrachtgever een goede functionele specificatie opstellen, die de basis vormt voor het contracteren van de optimale leverancier tegen marktconforme condities.

Waarom is de inkoper van de inhoud zoveel schaarser dan de inkoper van het proces? Een verklaring is, dat de inkoper van het proces voornamelijk een generalist is en de inkoper van de inhoud een specialist. Het kost tijd en energie om echt op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in een specifieke inkoopmarkt. Bovendien lukt dit het beste, als je het betreffende inkooppakket zelf regelmatig aanbesteedt, terwijl inkopers elk inkooppakket (naast het contractmanagement) doorgaans maar eens in de paar jaar onderhanden hebben.

Een andere, nog belangrijker verklaring is, dat de meeste organisaties niet van inkopers vragen om de rol van inkoper van de inhoud te spelen. Zij zien inkoop als iets van de inkoopafdeling, en niet als een goede samenwerking tussen alle medewerkers die hier uiteindelijk bij betrokken zijn (o.a. gebruikers, budgethouders, directie), ofwel de inkoopfunctie. Het potentieel van de inkoopfunctie, en de toegevoegde waarde van de inkoper van de inhoud, kun je alleen maar zien vanuit dit bredere perspectief. En vanuit de directie van een organisatie – een plek waar de inkoper van het proces meestal niet echt een goede gesprekspartner is.

In de publieke sector speelt daarnaast nog mee, dat men zich daar wat inkoop betreft vooral bezighoudt met rechtmatigheid. Doelmatigheid wordt daar vooral beschouwd als ‘is het beleid uitgevoerd met de beschikbare middelen’ en niet als ‘hebben we voor de uitvoering van het beleid onze goederen en diensten tegen optimale condities ingekocht’. Voor dat laatste is de politiek gestuurde publieke sector helaas ongeschikt: een politicus houdt zich doorgaans liever bezig met het maken van beleid, dan met de kwaliteit van de uitvoering.

Help elkaar en deel ...Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someonePrint this page