Duurzaam inkopen én ondernemen

"De successen worden niet alleen geboekt in het bedrijfsleven."
Inge NorbruisManaging Consultant

27 februari 2015 | Inge Norbruis | Publicatie: Binnenlands Bestuur

Een aantal organisaties stuurde een brandbrief naar de Tweede Kamer om hernieuwde aandacht te vragen voor duurzaam inkopen bij de overheid. Maar zonder duurzaam ondernemen heeft duurzame inkoop geen zin.

Bij de lancering van MVO Nederland in 2004 werd duurzaam inkopen zeer ambitieus neergezet. De overheid had grootse plannen om met haar inkoopkracht – 60 miljard euro per jaar – een drijvende kracht te vormen achter een duurzamer Nederland. Het rijk zou in 2010 100 procent duurzaam inkopen, gemeenten 75 procent provincies en waterschappen 50 procent. Aan de plannen lag het niet, aan de uitvoering wel. En aan de monitoring.

Inkoopverandering is niet iets van de inkoopafdeling alleen. Daarvoor moeten hele organisaties in beweging komen. Inkoopafdelingen binnen de overheid zijn doorgaans procesbegeleiders, belast met rechtmatigheid. Zij kunnen niet veel meer doen dan het streven naar duurzaamheid opnemen in de aanbestedingsdocumenten, vaak met een link naar een site waar dit streven nog iets uitgebreider wordt verwoord, of waar duurzaamheidscriteria per productgroep te vinden zijn. Bij de selectie en gunning speelt duurzaamheid vervolgens niet of nauwelijks een rol. Toch telt zo’n aanbesteding mee voor het percentage duurzaam inkopen. Daar wordt de wereld niet duurzamer van. Hoe het wel kan en moet, bewijzen koplopers in het bedrijfsleven.

Sportmerk Nike dat met haar Water Program zeer gestructureerd de hele toeleverketen tot reductie van waterverbruik krijgt. En dat zet zoden aan de dijk. Nike zelf verbruikt jaarlijks 1,2 miljoen liter water per jaar. In de totale keten praat je over een jaarlijks waterverbruik van 277 miljard liter. Of HP dat al meer dan 13 jaar bezig is met de reductie van broeikaseffecten in haar toeleverketen: tienduizenden leveranciers op zes continenten en in meer dan 45 landen. Wat deze koplopers gemeen hebben, is dat het gaat om duurzaam ondernemen en niet om duurzaam inkopen: het realiseren van de doelstellingen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokkenen binnen de organisatie, en er wordt structureel gerapporteerd op inhoudelijke KPI’s naar de top van de organisatie. 

Deze successen worden niet alleen geboekt in het bedrijfsleven. De prachtige Green Deal projecten zijn hiervan het bewijs. Daarbij werken overheidsorganisaties en bedrijfsleven samen voor een duurzamere wereld. Een goed voorbeeld is een Europese aanbesteding waar op dit moment aan wordt gewerkt, die onderdeel is van de Green Deal ‘Schoon Water voor Nederland’. Het doel is om te komen tot een goede waterkwaliteit en een duurzame concurrerende landbouw.  

De aanbesteding betreft onder andere het verzorgen van bijeenkomsten voor agrariërs om hen te informeren over mogelijkheden van duurzame gewasbeschermingsmiddelen, en acties om hen te ondersteunen en stimuleren bij het toepassen van deze middelen. Duurzaamheid is hier de kern van de aanbesteding geworden en niet slechts een duurzaamheidsstreven in de aanbestedingsdocumenten. Waarom lukt het bij de Green Deals wel? 

Omdat deze gedegen op inhoud worden gemonitord, gebruik maken van alle kennis en kunde die beschikbaar is bij bedrijven en overheidsorganisaties, én omdat er sprake is van commitment in alle lagen van de organisatie. Hoewel met deze Green Deals nu nog slechts een klein percentage van de overheidsuitgaven duurzaam is, is dit vele malen meer waard dan 100 procent duurzaam inkopen.

Download hieronder het volledige artikel uit Binnenlands Bestuur. 
Duurzaam inkopen én ondernemen (201 downloads)

Interessant? Delen mag!

Het werkveld van de inkoper is in de loop der tijd steeds groter geworden. Zo groot dat je je mag afvragen of het beroep van inkoper nog wel bestaat en niet onderdeel is geworden van het werk van andere managers en medewerkers?

Het ziet er naar uit dat de Aanbestedingswet, geldig sinds 2013, op dit punt een averechts effect heeft gehad. In elk geval in de bouwsector. Daar is het aantal onderhandse aanbestedingen enorm toegenomen, omdat bijna alle Nederlandse aanbestedende diensten hun interne drempelbedragen hebben opgetrokken.

Read more MKB doet nog steeds niet mee

Interessant? Delen mag!

Bestaan er in 2020 nog inkopers?

Maarten Eramus

Managing Consultant

 

Het werkveld van de inkoper is in de loop der tijd steeds groter geworden. Zo groot dat je je mag afvragen of het beroep van inkoper nog wel bestaat en niet onderdeel is geworden van het werk van andere managers en medewerkers?

Het inkoopvak is in de vorige eeuw ontstaan in de maakindustrie, waarbij het verwerven van materialen de hoofdtaak was. De inkoopafdeling wordt nog vaak ingericht alsof bevoorraden de kerntaak is, maar eigenlijk past die vorm in de meeste organisaties niet.

Modules

We kopen steeds minder componenten, ook in de maakindustrie. Als het al om goederen gaat, kopen we vooral modules of zelfs complete (OEM) producten. De logistiek van één module is een stuk eenvoudiger dan die van 1.000 componenten. Daar heb je geen ERP systeem voor nodig. De communicatie en afstemming is wel complexer, maar het is de vraag of je daar een inkoopafdeling voor nodig hebt.

Diensten

Daar komt bij, dat er steeds meer diensten worden ingekocht. Voor diensten is een ERP systeem al helemaal niet handig. Veel belangrijker is een goede aansturing en begeleiding van alle mensen die deze diensten uitvoeren. Dat is in de regel niet de taak van de inkoopafdeling, maar van allerlei andere mensen in het bedrijf.

Het is daarom niet vreemd dat er zoveel aandacht is voor contractmanagement. Waar voorheen de nadruk lag op het afsluiten van goede contracten, gaat nu de aandacht uit naar de uitvoering. De inkoopafdeling kan het proces monitoren, maar speelt eigenlijk een bijrol.

Netwerken

Je ziet de verschuiving van ketens naar netwerken. Het is niet ongebruikelijk dat de helft van de mensen die in een organisatie rondloopt leveranciers zijn, variërend van de schoonmaker tot interim manager. Maar ook in het schoonmaakbedrijf werken managers, accountants en ict-leveranciers. Iedereen loopt bij elkaar binnen, beïnvloedt elkaar en vertrouwt elkaar. De zegen van jarenlang outsourcen.

Alleenrecht

Outsourcing was nog niet zo lang geleden een manier om je beter te kunnen concentreren op je kernactiviteiten. Maar die definitie is verouderd. Een vliegmaatschappij hoeft geen vliegtuigen te hebben. Een energieleverancier hoeft geen energie op te wekken. Die dingen kun je inkopen. Als de helft van je mensen leverancier is en als leveranciers je kernactiviteiten leveren dan is inkoop is niet langer het alleenrecht van de inkoopafdeling.

Groei

Deze trend is voorlopig nog niet gestopt. We zien veel organisaties groeien, zonder dat hun personeelsbestand toeneemt. Kennelijk is het eenvoudiger om te groeien door activiteiten in te kopen dan ze zelf te ontwikkelen. Inkoop is een manier om groei te managen en daarmee een taak van het hele bedrijf. Als dit nog even doorzet wordt de inkoopafdeling overbodig. Of beter: Dan is het hele bedrijf een inkoopafdeling.

Interessant? Delen mag!

Vier Nederlandse aanbestedingsplatforms (CTM Solution, Aanbestedingskalender, ProjectNed en Negometrix) stappen binnenkort naar het Europese Gerecht (ECG) in Luxemburg, nu de Europese Commissie hun klacht over onrechtmatige Nederlandse staatssteun aan het platform TenderNed heeft afgewezen.

De Nederlandse sites stapten 3 jaar geleden met hun klachten  naar de Europese Commissie. Brussel wees de klacht echter van de hand. De steun zou wel geoorloofd zijn doordat de website een onrendabele dienst van algemeen belang is.

Read more Aanbestedingsplatforms naar Europese Rechter voor TenderNed

Interessant? Delen mag!

Steeds meer corporaties kiezen voor het onderhoud aan hun bezit voor een intensievere samenwerking met onderhoudsbedrijven of ketenpartners. Dat moet ook wel, want het werk moet worden gedaan met steeds minder mensen en middelen maar met behoud van woonkwaliteit voor huurders. Steeds vaker verleggen corporaties verantwoordelijkheden naar haar ‘ketenpartners’. Zowel de eigen organisatie als de ketenpartner dient hiervoor te transformeren en gezamenlijk een ontwikkelroute af te leggen. Ferry Molenaar, manager bij Trevian, gaat in op vernieuwend opdrachtgeverschap en deze nieuwe vorm van samenwerken.

Read more Resultaatgericht vastgoedonderhoud: It takes two to tango!

Interessant? Delen mag!