Aanbestedende diensten zijn in het kader van het genereren van inkoopvoordelen de afgelopen periode steeds meer gaan samenwerken. Steeds meer samenwerking wordt  bijvoorbeeld gezocht op het gebied van groenvoorziening, afval en automatisering. In de praktijk wordt de toepassing van het aanbestedingsrecht op dergelijke samenwerkingen over het algemeen ervaren als ingewikkelde materie. In dit artikel zal ik specifiek ingaan op verticale samenwerking c.q. quasi-inbesteden. Wat zijn nu de (on)mogelijkheden om een beroep te doen op verticale samenwerking c.q. quasi-inbesteden in het aanbestedingsrecht en hoe ziet het toekomstige beeld eruit met de komst van de nieuwe richtlijn 2014/24/EU betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten?

Read more Verticale samenwerking: het aanbestedingsrechtelijke kader

Wat een inkoper moet weten van bitcoin

"In Arnhem (‘bitcoin city’) kun je al een week overleven met alleen maar bitcoins."

15 februari 2016 | Inge Norbruis | Publicatie: InkopersCafe

Inkopers zijn dagelijks bezig met geld. We drukken de waarde van alle producten en diensten die we inkopen, uit in geld, of het nu gaat om de kale aanschafprijs of de total cost of ownership. Internationale inkopers weten alles van valutarisico’s en het afdekken daarvan. Onze functie wordt sterk beïnvloed door de economie. In goede tijden wordt onze samenwerking met leveranciers gekenmerkt door het ontwikkelen van nieuwe producten of diensten, en investeringen in productiemiddelen. In economisch zware tijden moeten we de druk die we in onze eigen afzetmarkt ervaren, terugleggen in de keten. Zeker als deze tijden langer duren zoals nu , vraagt dit om focus en creativiteit. De kaasschaafmethode werkt al lang niet meer, omdat deze tot te weinig resultaat leidt, en bovendien het voortbestaan van goede leveranciers bedreigt . We zijn bedreven in het lezen van jaarverslagen, om eventuele continuïteitsrisico’s goed in te schatten. Als het dan toch fout gaat, hoeven we niet meer zoals vroeger met een zak met geld het vliegtuig in te springen om de laatste voorraden zeker te stellen bij de curator. In de online wereld is het internationale betalingsverkeer een stuk sneller en eenvoudiger geworden.

In het huidige online tijdperk zijn zelfs virtuele valuta ontstaan. Bitcoin is hiervan de bekendste. In de pers wordt bitcoin vaak geassocieerd met criminaliteit. Omdat het bij bitcoin gaat om anonieme peer-to-peer betalingen zonder dat daar een bank bij betrokken is, is bitcoin aantrekkelijk voor criminelen. Maar dat geldt niet alleen voor bitcoin. Net als inkopers zijn criminelen immers dagelijks bezig met geld. Van alle Euro’s die in omloop zijn (850 miljard stuks) bestaat 1/3 uit biljetten van €500, maar die krijgt een normaal mens nooit in handen. Het is dus te eenvoudig om bitcoin af te doen als een speeltje voor criminelen. Wat moet een inkoper weten van bitcoin?

Bicoin is in 2008 bedacht door Satoshi Yakamoto. Wie Satoshi is/zijn is tot op de dag van vandaag geheim gebleven. Satoshi had een perfecte timing: een maand na de val van Lehman Brothers, waardoor de hele financiële wereld in rep en roer was, publiceerde hij op een site voor cryptologen een white paper over bitcoin: een virtuele valuta met peer-to-peer betalingen zonder tussenkomst van een bank. Dit alles was mogelijk door de achterliggende ingenieuze blockchain technologie: een algoritme waardoor het zgn. ‘double spending’ onmogelijk is. Als double spending (meer dan 1 keer hetzelfde geld uitgeven) onmogelijk is, hoeven geldtransacties niet meer gebaseerd te zijn op vertrouwen. Directe transacties via internet tussen betaler en ontvanger zijn kosteloos en supersnel. Kortom: een bank is overbodig.

Geldcreatie bij bitcoin gebeurt door ‘mining’. Iedereen kan bitcoins minen door het oplossen van wiskundige puzzels. De moeilijkheidsgraad van deze puzzels wordt afgestemd op de totale mining capaciteit in de wereld, zodat er elke 10 minuten 25 nieuwe bitcoins in omloop komen. Dit aantal wordt elke 4 jaar gehalveerd, net zolang tot het maximum aantal van 21 miljoen bitcoins in omloop is bereikt. Op dit moment zijn er ongeveer 15 miljoen bitcoins in omloop. De drempel om toe te treden tot mining is inmiddels helaas erg hoog: een bitcoin-mijn in Changcheng in China ‘maakt’ bijvoorbeeld 20 tot 25 bitcoins per dag met behulp van 3.000 computers.

De gevestigde orde (overheden, centrale banken, gewone banken en wetenschappers) reageerde vanzelfsprekend zeer afhoudend op bitcoin, en wees vooral op de risico’s. De voorvechters van bitcoin (‘bitcoin jesus’ of bitcoin messiah’ genoemd) prediken dat zij tegen de macht van de banken zijn, maar het zijn vooral slimme jongens: van de 15 miljoen bitcoins in omloop (huidige waarde: meer dan € 4 miljard) is 30% in handen van 50 mensen. Een dergelijke elite doet toch wel erg denken aan de elite van het reële geld.

In Arnhem (‘bitcoin city’) kun je al een week overleven met alleen maar bitcoins. Maar met het maximum van 21 miljoen stuks zal bitcoin nooit een rol van betekenis kunnen spelen in de wereldeconomie. Toch heeft Satoshi Nakamoto de wereld in beweging gekregen: de gevestigde orde (banken én wetenschap) heeft inmiddels de blockchain technologie omarmd. Een 30-tal grote banken heeft zich verenigd in het blockchain consortium, en DNB is erg geïnteresseerd in Ripple, een startup als spin-off van de blockchain technologie. De blockchain technologie zal op deze manier het internationale betalingsverkeer revolutionair veranderen. Maar een ‘bankloze’ wereld zit er voorlopig nog niet in.

Menig technisch onderhoudsmanager zal de volgende situatie herkennen.  De directeur van bedrijf X die tijdens een management vergadering  roept dat er  te veel stilstand is, we produceren te weinig, we verliezen geld.  Hij dringt er sterk op aan de betrouwbaarheid van het productieproces te verbeteren. Vervolgens zal, om die betrouwbaarheid te kunnen realiseren, (en om niet afgerekend te worden door het management) de technisch manager voor grote bedragen investeren in reserve onderdelen en andere componenten,om maar niet mis te grijpen bij storingen.

Read more Maintenance, Repair and Operations in de supply chain

Een BI tool, heeft u er al eentje?

Joeri Beckers

Inkoopadviseur

Wat is een ‘Business Intelligence’ tool? Wat heeft uw organisatie eraan en hoe ontwijk je de belangrijkste valkuilen bij de implementatie?

Kennis gedreven beslissingen Een goede beslissing is gestoeld op goede informatie. Bestuurders hebben grote behoefte aan klassieke stuurinformatie over uitgaven, inkomsten en investeringen maar ook steeds meer aan informatie over wensen van gebruikers, doorsneden van klantinformatie of machine learning input. Dat kan opgelost worden door een medewerker aan de slag te laten gaan met Excel. Maar het kan ook anders.

Een business intelligence(BI) tool gaat verder waar een spreadsheet stopt. Een BI-tool verzamelt gegevens uit verschillende (digitale) bronnen, en transformeert en toont deze gegevens in digitale rapporten en dashboards. Een BI-tool doet dit niet één keer zoals bijvoorbeeld in Excel maar continu. De voordelen van deze aanpak zijn duidelijk; een gebruiker maakt één keer de keuze voor de inhoud en lay-out van een rapport of dashboard en de BI-tool doet de rest. Zo ontstaat een up to date digitaal dashboard (of rapport) met alle gewenste stuurinformatie. De BI-tool heeft hiervoor toegang nodig tot één of meerdere database(s) met betrouwbare en vooral gestandaardiseerde gegevens zoals financiële systemen, facilitaire systemen of HRM systemen . Een goede BI tool vormt zo het sluitstuk van de datapijplijn, een geautomatiseerde stroom gegevens van generen tot weergeven.

"Een business intelligence tool gaat verder waar een spreadsheet stopt."

Lekkende pijplijn

Het aanleggen van een dergelijke stroom gegevens betekend standaardiseren. Een eerste stap in het standaardiseren is duurzaam verbinden. Applicaties die data genereren moeten verbonden worden met een database die toegankelijk is voor de BI tool. Dit kunnen bijvoorbeeld ERP systemen of Facilitaire management systemen zijn. Moderne applicaties maken gebruik van een API* om uitwisseling met andere applicaties mogelijk te maken, dit maakt een duurzame koppeling een stuk eenvoudiger. Zeker iets om in het achterhoofd te houden bij het aankopen van applicaties die veel data genereren.
Als tweede moeten de gegevens in de verschillende databases gestandaardiseerd worden. Dit betekend keuzes maken voor één definitie die door alle applicaties gedeeld word. Denk hierbij aan:

  • Welke functies de organisatie kent;
  • Wie bij welke afdeling werkt;
  • Welke inkooppakketen hiërarchisch verdeeld zijn en hoe;
  • Wat een leverancier is, een fulltime werknemer of een onbetaalde factuur.

Zonder goede definities kunnen er nooit goede rapporten worden gemaakt en gaat de datapijplijn kennis lekken die niet veroorzaakt wordt door systemen maar door mensen.

Neuzen dezelfde kant op

Het is niet eenvoudig om definities gelijk te trekken door een organisatie heen. Vaak trekt dit een streep door de werkwijze en persoonlijke voorkeur van veel gebruikers. Het draagvlak kan vergroot worden door definities zodanig op te stellen dat professionele voorkeuren elkaar niet in de weg zitten. Dit kan bijvoorbeeld door variabelen op te nemen in definities die door afdelingen zelf zijn in te vullen. Bijvoorbeeld: “Een volledige FTE is X uur in de week” . Verschillende afdelingen kunnen dan zelf bepalen hoeveel uur dat is en zien dit terug in hun eigen rapporten. Voor bedrijfs-brede rapporten gebruik je in plaats van FTE’s gewoon de kale uren (of een eigen definitie natuurlijk).

"De meeste pakketten hebben de mogelijkheid om een proefperiode aan te vragen en zijn zo uitgebreid te testen."

De aanschaf

Het aanschaffen van een goede BI tool draait niet om lange lijsten met eisen en wensen maar meer om een goede pasvorm in de infrastructuur van uw organisatie. Het is tenslotte het eindstuk van uw datapijplijn. De meeste pakketten hebben de mogelijkheid om een proefperiode aan te vragen en zijn zo uitgebreid te testen omdat de meeste database verbindingen snel aan te leggen zijn. Dan worden ook meteen de valkuilen van een lekkende pijplijn zichtbaar, nog voordat u overgaat tot aankoop.
Kortom, een BI tool kan veel inzicht leveren als de data die erin gaat gestandaardiseerd is en van hoge kwaliteit.

*Wat is een API?
Een Application Programming Interface zorgt ervoor dat bepaalde bewerkingen die normaal gesproken door een medewerker worden gedaan, zoals het aanpassen en opslaan van gegevens, automatisch worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld bij ERP-Systemen (als SAP of AFAS) worden vaak API’s gebruikt om een rapportage in andere systemen mogelijk te maken, maar ook om samen te werken met bijvoorbeeld een extern kassa-systeem of repeterende taken eenvoudiger uit te voeren.

Marjan Pijlman  in dienst als Inkoopadviseur

Marjan Pijlman“WYSIWYG: what you see is what you get, zo omschrijf ik mezelf altijd en dat gevoel heb ik ook gekregen bij de gesprekken die ik gevoerd heb. Eerst met mijn voeten in de klei gestaan en nu mijn ervaringen projectmatig inzetten. Geen wollige verhalen, boekwerken met adviezen, maar gewoon aanpakken, in gang zetten en doorgaan."

Marjan is gespecialiseerd in projectmatig inkopen van (investerings-) goederen en diensten. Daarnaast in contractmanagement. Zij gaat zich met name richten op inkooptrajecten, zowel medisch als facilitair en contractmanagement.

Wat deed Marjan voordat zij bij Emeritor ging werken?

Marjan werkte voorheen als strategisch inkoper en contractmanager bij D-Care en de Rivas Zorggroep. Ze concentreerde zich voornamelijk op het inkopen van medische (investerings-) goederen en diensten. Daarnaast hield zij zich bezig met het coördineren van projecten, zoals ver- en nieuwbouw van het Beatrix Ziekenhuis (24x7 in bedrijf), elektronisch patiënten dossier (EPD) en het kwaliteitssysteem JCI.
Ook het continue verbeteren van een nieuw logistiek concept C6, https://www.king.nl/rivas-en-het-c6-concept, behoorde tot haar taken.

Bij Yacht Management heeft ze bij een aantal afdelingen van bijv. DSM en DZH als veranderingsmanager processen begeleid om de betreffende afdeling op te bouwen en/of te (her) structureren.

Meer over wat Marjan bij Emeritor gaat doen

Haar inkoop-, project- en veranderingsmanagementervaring denkt Marjan goed te kunnen inzetten voor inkoopadvies projecten en implementatie trajecten bij Emeritor.

Marjan: “Bij inkoopverbeterprogramma’s en het implementeren van bijv. contractmanagement of een nieuw (logistiek) concept is het belangrijk om bij de verandering de gebruikers/ medewerkers te betrekken. Realistische / haalbare doelen, overzichtelijke stappen, juiste positionering van de medewerkers, DMU- ‘ management’ en een luisterend oor cq begrip voor ‘ de mens in verandering’ zijn daarbij cruciaal.”

Marjan kan niet wachten om te beginnen bij Emeritor: “Op mijn lijf geschreven om projectmatig mijn werk- en levenservaring in te zetten om de inkoopfunctie van onze klanten structureel te verbeteren en de medewerkers in deze veranderende situatie te begeleiden.”

Kwetsbaarheid, Kwaliteit, en kosten. Dat zijn meestal de drie argumenten die worden genoemd om vormen van samenwerking tussen overheidsorganisaties op het gebied van bijvoorbeeld ICT  te rechtvaardigen. In de meeste gevallen is kosten het dominante argument, waarschijnlijk omdat aan Euro’s goed kan worden gerekend en budgetten en realisatie uitstekend meetbaar zijn. Over de vastgestelde hoogte van het budget en de feitelijke realisatie ervan  wordt men het sneller eens dan over de norm en de realisatie van de te behalen kwaliteit of de te vermijden kwetsbaarheid. Deze laatste twee argumenten kunnen zeker ook in kwantitatieve zin worden geformuleerd, maar dat is binnen veel overheidsorganisatie niet eenvoudig gebleken. Kwaliteit en kwetsbaarheid  worden dan ook in de meeste gevallen in kwalitatieve zin geformuleerd.

Read more Waar het bij samenwerkingsverbanden werkelijk om gaat!