In conclaaf

Op 19 februari was er witte rook voor de nieuwe Aanbestedingswet: de wet gaat definitief in per 1 april 2013. Wat zonde eigenlijk. Als ik naar het proces van het conclaaf kijk, zou ik namelijk best een paar wijzigingen willen.

Sinds dinsdag zijn 115 kardinalen in conclaaf om een nieuwe paus te kiezen. Net als het beoordelingstraject bij een Europese aanbesteding, dat tot de keuze van een leverancier leidt, is het proces van het conclaaf transparant en heeft het de kracht van wet. Objectief en non-discriminatoir is het vanzelfsprekend niet: iedere kardinaal brengt zijn stem uit op basis van eigen inzichten.

Op 19 februari was er witte rook voor de nieuwe Aanbestedingswet: de wet gaat definitief in per 1 april 2013. Wat zonde eigenlijk. Als ik naar het proces van het conclaaf kijk, zou ik namelijk best een paar wijzigingen willen.

Sinds dinsdag zijn 115 kardinalen in conclaaf om een nieuwe paus te kiezen. Net als het beoordelingstraject bij een Europese aanbesteding, dat tot de keuze van een leverancier leidt, is het proces van het conclaaf transparant en heeft het de kracht van wet. Objectief en non-discriminatoir is het vanzelfsprekend niet: iedere kardinaal brengt zijn stem uit op basis van eigen inzichten.

Accepto

De transparantie van het conclaaf zit hem in de vastomlijnde procedure van het stemmen. Er mogen maximaal 120 kardinalen stemmen; zij moeten allen jonger zijn dan 80 jaar. De kardinalen mogen tijdens het conclaaf geen contact hebben met de buitenwereld, en wie dit uitgangspunt schendt, wordt geëxcommuniceerd – deze werkwijze zou ik ook graag in de Aanbestedingswet willen zien. De Sixtijnse kapel wordt gecontroleerd op camera’s en microfoons. Een paus heeft minimaal twee derde van de stemmen nodig, er zijn maximaal vier stemrondes per dag. Als 30 rondes nog niet tot een keuze leiden, dan mag besloten worden door de kardinaal-schatbewaarder, die toezicht houdt op het proces, dat meer dan 50% van de stemmen voldoende is. Dit lijkt me weer iets te omslachtig voor de Aanbestedingswet. Waar ik wel een voorstander van ben, is dat de gekozen leverancier alleen ‘Accepto’ hoeft te zeggen, en het is geregeld. Wat nou Alcateltermijn? (die overigens onder de nieuwe Aanbestedingswet 20 dagen in plaats van 15 dagen wordt).

Mate van rechtmatigheid

Het conclaaf kent een vrij gruwelijke historie: bij het eerste conclaaf in 1268 zijn zelfs doden gevallen. Er was sprake van grote verdeeldheid onder de stemmers. En in plaats van een plenaire sessie waarbij over de grote verschillen wordt gesproken, en de individuele beoordelingen eventueel worden bijgesteld, werden de stemmers door de bevolking ingemetseld in het bisschoppelijk paleis, waar in een later stadium zelfs het dak van verwijderd werd. De stemmers trotseerden de elementen 33 maanden lang, waarna uiteindelijk een niet-aanwezige tot paus werd gekozen. Het enige ‘gruwelijke’ in de historie van de Aanbestedingswet is dat het meerdere decennia heeft geduurd voordat we de huidige mate van rechtmatigheid hebben bereikt (in 2010 variërend van meer dan 80% bij de grote aanbestedende diensten, tot minder dan 20% bij kleinere aanbestedende diensten), en dat de totstandkoming van de Aanbestedingswet 2012 meer dan 10 jaar heeft geduurd. In december 2002 ligt immers de oorsprong van de Aanbestedingswet, toen in het rapport van de parlementaire enquêtecommissie in het kader van de bouwfraude, gepleit werd voor een helder en meer eenvormig juridisch kader voor aanbestedingen.

Witte rook

De witte rook aan het einde van het conclaaf maken ze overigens door, zodra er een besluit is genomen, chemicaliën toe te voegen aan de van nature zwarte rook die ontstaat bij het 2x per dag verbranden van de stembriefjes. Ik stel voor dat in de volgende Aanbestedingswet iedere inkoper het recht krijgt tot het maken van witte rook op het moment dat hij/zij dat nodig acht. De betreffende chemicaliën zullen direct in het knelpunt kwadrant van de Kraljic matrix terechtkomen, dus: zorg dat je ze in huis hebt.