Cradle to Cradle en inkoop

Het Cradle to Cradle principe staat vooral bekend om de slogan ‘afval is voedsel’. Onder de noemer van Duurzaam Inkopen krijgt ook Cradle to Cradle steeds meer aandacht in de inkoopwereld. Wanneer een inkoopfunctie een bepaalde volwassenheid heeft bereikt, wordt het duurzaam inkopen een volgende stap voor ambitieuze inkoopfuncties. Hier komt direct een interessante vraag naar voren: Op welk niveau van inkoopvolwassenheid komt Cradle to Cradle kijken?

Het Cradle to Cradle principe staat vooral bekend om de slogan ‘afval is voedsel’. Onder de noemer van Duurzaam Inkopen krijgt ook Cradle to Cradle steeds meer aandacht in de inkoopwereld. Wanneer een inkoopfunctie een bepaalde volwassenheid heeft bereikt, wordt het duurzaam inkopen een volgende stap voor ambitieuze inkoopfuncties. Hier komt direct een interessante vraag naar voren: Op welk niveau van inkoopvolwassenheid komt Cradle to Cradle kijken?

Keuze voor Cradle to Cradle

Het concept Cradle to Cradle van Michael Braungart en William McDonough gaat ervan uit dat alle producten worden ontworpen voor volledig hergebruik, dan wel volledig natuurlijk afbreekbaar zijn. Er is geen plaats meer voor stoffen die ergens in de productketen schade kunnen aanrichten aan mens of ecosysteem. Het streven is een toekomst waarin het begrip afval niet meer voorkomt, producten gezond zijn voor mens en omgeving en er gebruik wordt gemaakt van duurzame energie.

De Cradle to Cradle gedachte verandert voor producenten de kijk op de kwaliteiten van hun product en ook de visie op de waarde van de gebruikte materialen (tijdens en na gebruik). Daarmee verandert voor inkopers de inkoopvraag aan deze marktpartijen. In plaats van te vragen naar producten met zo min mogelijk ongewenste milieubelasting is nu de vraag naar toegevoegde waarde voor mens en milieu. Of is dit een stap te ver? Moeten inkopers zich niet altijd afvragen: kan de leverancier producten leveren die een meer natuurlijke vorm hebben, meer gezondheid, meer schoonwater of meer welzijn creëren. Hierdoor wordt duurzaamheid meer en meer een serieus criterium dat de kwaliteit van de leverancier beoordeelt.

De keuze voor Cradle to Cradle heeft de meeste kans van slagen als de organisatie duidelijke duurzaamheidsdoelstellingen heeft en deze doorvertaald worden naar doelstellingen voor de inkoopfunctie. Cradle to Cradle inkopen vraagt om goed geïnformeerde medewerkers. Op deze manier worden de keuzes van de inkopers, om te kiezen voor bijvoorbeeld Cradle to Cradle producten, op een gemakkelijkere wijze gedragen door de belanghebbenden.

De inkoopvraag

Geld is en blijft de motor van onze economie. Juist als inkopers zijn wij ons hiervan bewust. Om deze reden kan Cradle to Cradle inkopen wellicht slechts een mooie droom zijn want zolang men laagste prijs gedreven is, maakt Cradle to Cradle bijzonder weinig kans. Cradle to Cradle gaat in eerste instantie niet uit van economische voordelen. Dat het later toch geld oplevert is mooi meegenomen. Immers, als het goed is voor mens en milieu zal het zich in de toekomst terugbetalen.

Steeds meer producten zijn op basis van Cradle to Cradle ontworpen en geproduceerd. Denk hierbij aan bureaustoelen of tapijttegels. Cradle to Cradle inkoopvragen dagen uit tot nadenken over bijvoorbeeld het niet langer bezitten van materialen (en daaruit samengestelde producten), maar tot de afname van de functie van producten voor een bepaalde periode: dienstverlening in plaats van bezit. Een gedachte die reeds voordat de inkoopspecificaties worden geformuleerd moet worden toegestaan om oplossingen in deze richting niet bij voorbaat uit te sluiten doordat de inkoopvraag al te beperkt is geformuleerd. In de publieke sector wordt de term Cradle to Cradle gebruikt. In de private sector zien we dat over een andere term wordt gesproken, namelijk Circulaire Economie. Circulaire Economie is een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die na verbruik worden vernietigd. Deze beschrijving komt overeen met de definitie vanCradle to Cradle. Niet alleen heeft Cradle to Cradle raakvlakken met de term Circulaire Economie, maar ook met verschillende MVO-thema’s, namelijk:

  • Cradle to Cradle is innovatief;
  • De belangrijkste gedachte achter Cradle to Cradle is dat afval voedsel is voor nieuwe producten;
  • Samenwerking tussen partijen die dezelfde materialen gebruiken is dus onontkoombaar. Hierdoor wordt grondstoffenschaarste tegengegaan;
  • Volgens de Cradle to Cradle-gedachte is juist respect voor diversiteit van groot belang. Het gaat niet alleen om biodiversiteit, maar ook om diversiteit in culturen en locaties.

Waarom Cradle to Cradle inkopen?

De grote vraag is; waarom zouje Cradle to Cradle gaan inkopen? Wat is de meerwaarde? Er wordt gezegd dat het een kans is voor de onderneming. Dat het innovatief en onderscheidend is begrijpt iedereen. Het gaat in de eerste instantie om het positieve signaal dat wordt uitgedragen als organisatie naar de belanghebbenden en het milieu. Toch levert het volgens Braungart en McDonough niet alleen voordelen op ecologisch gebied, maar ook op economisch gebied op. Je kunt namelijk besparen op grote hoeveelheden waardevolle grondstoffen en brengt de kosten voor het onttrekken van natuurlijke grondstoffen omlaag. Hier kan wellicht aan worden toegevoegd: Cradle to Cradle stimuleert om out of the box te denken. Als inkoper heb je een mooie positie in organisaties om dit te bewerkstelligen. Door het thema eens aan te halen en hier samen met collega’s over te brainstormen, kan men worden getriggerd om research te doen en te bepalen welke huidige manieren van Cradle to Cradle inkopen ook toepasbaar kunnen zijn op de eigen organisatie.

Cradle to Cradle inkopen door gemeenten

De gemeente Venlo is jaren geleden al actief aan de slag gegaan met Cradle to Cradle inkopen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de inkoop van de Cradle to Cradle koffie beker van Moonen. De composteerbare bekers worden na gebruik ingezameld en verwerkt tot tissues en wc-papier met een Cradle to Cradle keurmerk. De eerste Cradle to Cradle-bureaustoel, de ‘Mirra’, kwam in 2004 op de markt. Gemeenten als Almere, Emmen, Voorschoten en de Kamer van Koophandel in Limburg zitten op Cradle to Cradle bureaustoelen.

Fasen Inkoopvolwassenheidsmodel

Met behulp van het Inkoopvolwassenheidsmodel kan het niveau worden aangegeven waarop op de inkoopfunctie zich binnen de organisatie bevindt. Het Inkoopvolwassenheidsmodel kan daarnaast ook concrete handvaten bieden om Duurzaam Inkopen te integreren in uw inkoopfunctie.

Bron: Het Emeritor Inkoopvolwassenheidsmodel®, toegepast op Maatschappelijk verantwoord Inkopen.

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) ofwel Duurzaam Inkopen is meer dan alleen aandacht voor het milieu en het tegengaan van kinderarbeid. Het verplichten van een CO2 footprint, het stimuleren van energie beperkende maatregelen binnen de bedrijfsvoering van onze leveranciers en het reduceren van papierverbruik is niet voldoende. De oplossing zit in de samenwerking met de leveranciers. Gezamenlijk, binnen de keten, komen tot innovatieve oplossingen. Het denken in Total Cost of Ownership. Op die manier kunnen de beste duurzame oplossingen uit de markt worden gehaald.

Conclusie

Als conclusie kan gesteld worden dat Cradle to Cradle in de 3e volwassenheidsfase (Gecoördineerde inkoop) bewust kan worden meegenomen. Tijdens fase 1 en 2 (Ad Hoc en Gestructureerd) is de inkoopfunctie vooral intern gericht en pas in fase 3 wordt integratie gezocht met leveranciers en kan Cradle to Cradle gaan werken. Er is eind 2010, begin 2011 een themagroep ontstaan van tien overheidsorganisaties die ervaringen deelden over het toepassen van Cradle to Cradle bij duurzaam inkopen.

Aanleiding voor de themakring was de ambitie van de gemeente Hengelo om op termijn een Cradle to Cradle gemeentehuis te laten bouwen. De Themakring Cradle to Cradle en duurzaam inkopen heeft een 10 stappenplan ontwikkeld dat kan helpen om aan de slag te gaan met een Cradle to Cradle inkoopvraag. Dit stappenplan is te vinden op de website. Deze themagroep constateert dat Cradle to Cradle een sterker gevoel van gemeenschap en samenwerking tussen partijen bevordert in de keten, maar ook tussen overheid en leverancier,oftewel tussen de inkopende partij en de producenten.

Een professionele inkoop en goed contractmanagement zijn daarbij onmisbaar. Natuurlijk is dit juist, Maar toch valt hier misschien een kanttekening te maken. Immers, Cradle to Cradle inkopen hoeft niet gelijk te gaan om grote volumes of invloedrijke productgroepen. Starten met de inkoop van bijvoorbeeld blocnotes of bureaustoelen die Cradle to Cradle zijn is toch een heel mooi begin?

Bronnen

Samen duurzaam

Lees meer artikelen over duurzaamheid in onze special: Samen duurzaam.