De toekomst van Inkoop

 

Recentelijk verscheen het rapport Charting the course; Why procurement must transform itself by 2020 van Deloitte. Het rapport heeft een hoog ‘global’ abstractieniveauen voert de ontwikkeling van zeilschip naar stoomboot als metafoor op. Het verbeeldt de visie van de auteurs; een ‘major change’ dus met grote gevolgen voor betrokkenen. Het aloude kompas wordt ten tonele gevoerd om de veranderingen ‘richting te geven’. Nu wordt een kompas aan boord gebruikt om de voorliggende koers te bepalen dan wel te volgen, ongeacht de voortstuwing van het schip. En die koers kan 360˚ variëren, afhankelijk van de bestemming. Het rapport van Deloitte stevent figuurlijk op het Noorden af, zowel ‘0˚’ als ‘360˚’. Dit illustreert een visie die de gehele horizon bestrijkt.

De ‘ontwikkelingen waarin inkoop volgens de auteurs ‘verwikkeld raakt zijn mega. Van cost managers naar strategische acrobaten, die simultaan drivers worden van ‘overall business innovation’, supporters bij ‘market penetration’ en enablers van ‘supplier experience and creativity’. En alsof dat nog niet genoeg is, worden ze mede verantwoordelijk voor EBIT, een integraal onderdeel van Finance, sales efforts en sales marketing, nieuwe treasury watchers, informatie- en compliance managers en decision makers bij outsourcing en offshoring vraagstukken. Wel, wel!

Rapport alleen voor management inkoop

Ik wil al deze nominaties aan de auteurs laten. Persoonlijk oriënteer ik mij liever op ‘local’. Daarmee bedoel ik de limitatieve kring van stakeholders, die een onderneming omringen, ook al spreiden ze zich uit over de gehele aardbol. Dit is mijn eerste commentaar op de inhoud van het rapport: door de these zo globaal en generiek uit te vergroten, heeft het een zekere aurale abstractie gekregen. En daardoor zal het slechts de bovenlaag van de inkoopwereld aanspreken, veel minder de mensen die dagelijks met operatie en tactiek bezig zijn. Toch zullen de gevolgen, zoals geschetst door de auteurs, juist die groep het hardst raken, als hun ‘leiders’ niet adequaat (gaan) handelen.

Ik heb de ontwikkeling van het inkoopvakgebied in de afgelopen 30 jaar vanuit de discipline zelf en zeer betrokken ervaren. Van NEVI-opleidingen tot de leerstoelen aan diverse universiteiten. Ik heb mijn eerste leerboekjes nog op de ‘inkoopplank’ in de boekenkast staan, Inkoopvoorwaarden in de praktijk en Techniek van de handel, om er maar eens twee te noemen. Het standaard werk Inkoop in strategisch perspectief van Arjan van Weele beleefde zijn eerste druk in 1988! Halverwege de jaren negentig, ten tijde van de ‘global internet hype’, had Inkoop al een global exposure. Ignacio Lopez leerde ons hoe Inkoop winst kon maken en Berenschot publiceerde over ‘World Class Purchasing’. En zo kan ik nog wel een A4 vol schrijven met redacties omtrent Inkoop die de revue zijn gepasseerd.

Waar staan we nu?

En waar staan we dan nu? Volgens de auteurs van het rapport aan de vooravond van dramatiek. Volgens mij met de laarzen in de modder. En dat past goed bij het inkoopvakgebied. Ik kuier graag door de aardse modder, want vanuit deze hoogte behoud ik een goed zicht op het inkoopproces met al haar stakeholders. Ik begeef mij tussen hen en werk met hen samen. Als ik dat global ga bekijken wordt alles zo klein, dan verdwijnt het onderscheid en kunnen alleen nog globale uitspraken worden gedaan. Globale stellingen waar die noest arbeidende mensen in de modder zo weinig mee kunnen. Te ver van hun bed.

Een groot deel van inkopend Nederland verblijft ergens tussen niveau 2 en 3 van de 5 sporten tellende volwassenheidsladder. En dat model heeft al enige lustra gevierd. Zou het nu dan opeens gaan accelereren en excelleren? Dit doet me herinneren aan Business @ the Speed of Thought van Bill Gates, uit 1999. Binnen enkele jaren zouden alle IT-applicaties als één workflow aan elkaar gelinkt zijn; met Access en Excel. De praxis blijkt dan toch wat weerbarstiger. Eigenlijk zeg ik liever: ‘theorie blijf bij je praktijk!’ En zo is het ook met het inkoopvakgebied. De methoden en modellen voor niveau 5 liggen al lang klaar, ons keurig aangereikt door de productieve leerstoelen. We zijn zo’n beetje halverwege de ladder. Ik ben nog niet toe aan sport 6, waarmee de auteurs van het rapport komen aandragen. Er is immers nog veel te doen op de niveaus 2 t/m 4.

Inkoop een topprioriteit

In 2003 publiceerde Gerd Kerkhoff zijn boek Milliardengrab Einkauf, waarin hij uiteenzet dat het de hoogste tijd wordt dat de Geschäftsführung van Inkoop een topprioriteit maakt; en niet alleen wanneer het in het bedrijf slecht gaat. Als je dit boek gelezen hebt is het onderhavige rapport slechts een uittreksel. Onze ‘eigen’ Gerco Rietveld schrijft in zijn boek Inkoop Een nieuw paradigma waarvan de 1e druk in het voorjaar van 2009 verscheen, ook al over ‘snelle ontwikkelingen’ ditmaal betreffende het inkoopvakgebied. Ook dit werk had als brononderzoek kunnen dienen voor de deskundigen van Deloitte.

Vrijwel dagelijks slenter ik over diverse ‘local’ inkoopakkers. Met alles wat ik gelezen heb in mijn pukkel. En telkens zie ik weer veel meer kansen dan bedreigingen. Zo af en toe gebruik ik bij één van die kansen een werkje uit mijn pukkel. En zo ploeg ik genoegzaam voort. In het volste vertrouwen dat de generatie na mij nog volop van het inkoopvakgebied zal kunnen blijven genieten.