Maatschappelijke waarde, een meesterlijke zet!

De overheidsinkoper heeft er een behoorlijke klus aan: de nieuwe Aanbestedingswet, het Aanbestedingsbesluit, de Gids Proportionaliteit, de Uniforme Eigen Verklaringen, het ARW 2012; 600 pagina’s verandering aandachtig doornemen en doorgronden.

Maar er is licht in de duisternis. Ook ik ging aan het lezen, omdat ik goed voorbereid wil zijn…

De overheidsinkoper heeft er een behoorlijke klus aan: de nieuwe Aanbestedingswet, het Aanbestedingsbesluit, de Gids Proportionaliteit, de Uniforme Eigen Verklaringen, het ARW 2012; 600 pagina’s verandering aandachtig doornemen en doorgronden.

Maar er is licht in de duisternis. Ook ik ging aan het lezen, omdat ik goed voorbereid wil zijn. Ik zat net goed en wel in de stof en daar stond het al, bij artikel 1.4 onder lid 2: “ De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf draagt zorg voor het leveren van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke middelen bij het aangaan van een schriftelijke overeenkomst.” Maatschappelijke waarde leveren! Ik wist het meteen: hiermee kunnen alle overheidskopers de organisatie in en hun toegevoegde waarde aantonen.

Weg van de discussie over prijs en besparing bij de budgethouder die daar helemaal niet op zit te wachten, hoe vreemd dat soms ook kan overkomen. En hoe begrijpelijk soms ook. Weg van de schijnbare tegenstelling tussen het beschikbare budget en het financieel positieve resultaat van een aanbesteding. Weg van de rechtmatigheid, dat zwaard van Damocles, waarmee je dan als inkoper wanhopig in een laatste poging alsnog probeert de weerstand te overbruggen. Nee, maatschappelijke waarde leveren, een geschenk uit de hemel. Ik krijg al visioenen.

De aanbestedende dienst ontleent haar bestaansrecht aan haar klanten. Ik bekijk de (non-profit) overheid dan als een not-for-profit bedrijfsmodel en zie dan de burger, u en ik, de belastingbetaler, de kiezer, de ondernemer, als klant. (tegelijkertijd zijn wij als kiezer – indirect-toezichthouder, maar dat wordt te gecompliceerd).

Als klant zal ik een bepaalde waarde beleving hebben bij de diensten en producten die de aanbestedende dienst aanbiedt. De aanbestedende dienst zal dus bij elke inkoop de vraag moeten stellen: wat doet dit met de waarde beleving van onze klanten? En daar ligt de sleutel tot succes.

Want, is dat niet wezenlijk voor de primaire processen van de overheid en moet de overheidsinkoper niet fundamenteel aandacht schenken aan waarde-creatie, naast aandachtsgebieden als beschikbaarheid, geld, en risico? Ik zeg ja! Maatschappelijke waarde wel te verstaan.

Kan de inkoper zich daar niet prachtig mee onderscheiden? Hiermee kun je als inkoper heel goed aansluiten op de aandachtsgebieden van je collega, de budgethouder, of de opdrachtgever. Zij zullen in hun activiteiten voornamelijk gericht zijn op de prestatiegebieden binnen hun eigen functies en zullen zich dus ook richten op de waarde beleving.

En is dat ook niet een kans voor de leverancier die zich graag wil onderscheiden? Ik zeg nogmaals ja!

Inkopers van de overheid: grijp uw kansen, zet al uw zintuigen in, ik zie/voel/ruik een sprong voorwaarts. Ook de overheidsinkoper, die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft, maar dagelijks ondervindt hoe weerbarstig de werkelijkheid is, krijgt nieuwe kansen en heeft een prachtige kapstok waarmee zij of hij eindelijk duurzaam inkopen eens op een goede en verantwoorde manier kan vormgeven.

Zeer geachte leden van de Tweede Kamer, ik heb de discussie en de diverse pleidooien over de Aanbestedingswet met groot enthousiasme gevolgd. Ik ben u zeer dankbaar voor deze meesterlijke zet.