Zet maandag iets belangrijks op de agenda

Op de MBA-cursus leek het allemaal zo simpel. Een bedrijf ziet eruit als een piramide en in die piramide zitten harkjes. De harkjes in het midden zijn geschikt om te automatiseren en die aan de onderkant kun je beter outsourcen. Gewapend met deze nieuwe kennis gingen we ijverig aan de slag.

Je zou verwachten dat na verloop van tijd alleen het topje van de piramide overblijft. En in zekere zin is dat gebeurd. Grote bedrijfsmolochs zijn aardig afgeslankt. Had Philips in 1974 400 duizend medewerkers, in 2013 waren dat er nog 100.000.

Op de MBA-cursus leek het allemaal zo simpel. Een bedrijf ziet eruit als een piramide en in die piramide zitten harkjes. De harkjes in het midden zijn geschikt om te automatiseren en die aan de onderkant kun je beter outsourcen. Gewapend met deze nieuwe kennis gingen we ijverig aan de slag.

Je zou verwachten dat na verloop van tijd alleen het topje van de piramide overblijft. En in zekere zin is dat gebeurd. Grote bedrijfsmolochs zijn aardig afgeslankt. Had Philips in 1974 400 duizend medewerkers, in 2013 waren dat er nog 100.000.

Hausse

We zijn jarenlang bezig geweest met dingen niet-meer-doen. Maar zoetjes aan mogen we vaststellen dat die hausse van outsourcing voorbij is. Alle niet-kernactiviteiten hebben we wel zo’n beetje buiten de deur gelegd en we kunnen ons nu concentreren op de belangrijke dingen: onze kernactiviteiten. Maar, wat waren die ook alweer?

Verwarrend

Het is wat verwarrend geworden omdat de kernactiviteiten ook door leveranciers worden uitgevoerd. Een vliegmaatschappij hoeft geen vliegtuigen te hebben en een energieleverancier hoeft geen energie op te wekken. Die dingen kun je kopen. Maar je kunt ze moeilijk een bijzaak noemen.

De harkjes die we niet automatiseerden, hebben dus plaats gemaakt voor leveranciers. Ook de harkjes die hoger in de piramide zaten. Die medewerkers zijn niet weg, maar hebben gewoon geen arbeidscontract, althans niet bij ons. Veel leveranciers lopen zelfs over de werkvloer, net als echte medewerkers. Denk aan de interim manager en de schoonmaker. Wie precies op de loonlijst staat is eigenlijk niet meer zo belangrijk.

Blokjes

Ik stel voor om het beeld van de piramide bij te stellen. Mijn idee is om de harkjes eruit te halen en er blokjes in te tekenen. Zwarte blokjes, of zo je wilt: black boxes. Dit zijn de leveranciers waar we ons werk aan hebben uitbesteed. En tussen die blokjes zitten onze eigen medewerkers. Die helpen de black boxes te doen wat er in hun contract staat. Vliegtuigen vliegen, stroom opwekken, schoonmaken, jaarrekening controleren, enzovoort.

Maandag

Om het idee kracht bij te zetten, stel ik voor om een punt op de managementagenda te zetten. Voor aanstaande maandag. Hier komt de vraag wat onze inkoopafdeling doet, om al deze leveranciers aan te sturen? De kans is groot dat die zich daar nauwelijks mee bemoeit. Dat de inkoopafdeling zich helemaal niet bezig houdt met de inkoop van vliegtuigen. Dat is veel te belangrijk en niet iets voor een inkoopafdeling. De kans is ook groot dat de accountant nooit een inkoper ziet. Kortom: dat je moet vaststellen dat de helft van alle inkoop buiten de inkoopafdeling om gaat en door andere mensen “erbij” wordt gedaan.

Opletten

Als dat inderdaad zo is, kon dat wel eens duiden op een groot probleem. Wie let er op of het allemaal wel goed gaat met de zwarte blokjes? Het gaat niet om een paar potloden, maar om de helft (of meer?) van de bedrijfskosten. Het toch prettig zijn als we met een gerust hart konden stellen dat die kosten onder controle zijn? En nu afwachten wat er maandag gaat gebeuren.